Yaylada Çadır Kurma

Günlerden bir gün, Arda dedesiyle yaylaya çıkmaya karar vermiş. Köylerinin arkasındaki tepeler yayla yoluna açılırmış. Arda dağlarda yürüyüş yapmayı çok severmiş. Botlarını gece önceden hazırlamış. Sırtına küçük bir çanta alıp yola koyulmuş. Ayakkabılarının altında küçük taşlar kayıyormuş. Yayla yolu taşlı ve dikmiş, ikisi de zaman zaman durup soluklanmış. Yol boyunca kuş sesleri ve çan sesleri duyulurmuş. Omuzlarındaki çantalar her adımda hafifçe sallanıyormuş. Öğleden sonra tam yaylaya varmışlar, çevrede yeşil çayırlar uzanıyormuş. Uzaktan koyun sesleri geliyormuş. Yaylanın ortasında büyük bir kaya dururmuş, üstü yosun tutmuş.

Dede çadır malzemelerini yere sermiş, ip ve kazıkları düzenli sıralamış. “Akşam olmadan çadırı kurmalıyız, üç bulmaca çözersen kolay olur” demiş. Arda heyecanla çantasını açmış, malzemeleri teker teker yere dizmiş. Bir kayanın üstüne oturup soluklanmış, alnındaki teri silmiş. Rüzgar tepelerden esmeye başlamış bile. Zaman daralıyormuş, gökyüzü kızarmaya başlamış. Arda kollarını sıvayıp ilk bulmacaya hazırlanmış.

Yerde üç ip duruyormuş, birbirine dolanmış vaziyette. Dede bir ipucu vermiş, sesi rüzgarda biraz kısılmış. “Kırmızı ip maviden uzun, sarı ip maviden kısa” demiş. Çadırın direğine en uzun ip gerekiyormuş, kısa ip direği tutamazmış. Arda ipleri eline alıp karşılaştırmış, birini diğerinin yanına germiş. Toprağın üstüne düz bir çizgi halinde sermiş, uçlarını taşlarla sabitlemiş. Her birine parmağıyla dokunup uzunluğunu hissetmiş.

Sen de dene. Kırmızı ip maviden uzun, sarı ip maviden kısa, en uzun ip hangisi?

Arda ipleri sırayla germiş, birer birer yan yana koymuş. Kırmızı ip diğer ikisinden daha uzun çıkmış. Mavi ip ortada kalmış, sarı ip en kısaymış. En uzun ipin kırmızı olduğunu bulmuş, elinde tutup bir kez daha ölçmüş. Dedesine ipi gösterip onayını almış, dede memnun görünmüş. Mavi ve sarı ipleri de kenara koymuş, sonra kullanacakmış. Kırmızı ipi çadırın direğine sıkıca bağlamış, düğümü iki kez kontrol etmiş.

Çadırın parçaları karışmış haldeymiş, çantadan dökülmüşler gibiymiş. Bir tahta levhada dört delik açılmış, üçgen, yuvarlak, kare ve yıldız biçiminde. Dört kazığın sapları da renkliymiş, kırmızı, mavi, sarı ve yeşil. Kazıkların uçları çamura bulanmış, hangisinin nereye gireceği ilk bakışta anlaşılmıyormuş. Dede üç ipucu vermiş. “Kırmızı kazığın ucu köşesiz, mavi kazığın ucunda üç köşe var, sarı kazık yıldız deliğe girmiyor” demiş. Arda kazıkları avucunda tutup uçlarını parmağıyla yoklamış.

Sen de dene. Kırmızı kazığın ucu köşesiz, mavi kazığın ucunda üç köşe var, sarı kazık yıldız deliğe girmiyor. Yeşil kazık hangi deliğe girer?

Arda köşesiz ucu yuvarlak deliğe, üç köşeli ucu üçgen deliğe götürmüş. Geriye kare ile yıldız delik kalmış. Sarı kazık yıldıza girmediğine göre kareye girermiş. Yeşil kazığa yalnız yıldız delik kalmış, başka seçenek yokmuş. Dört kazığı da yerine oturtup elle bastırmış, sıkı durduklarından emin olmuş. Dede uzaktan onu izleyip gülümsemiş. Çadırın iskeleti sağlam durmuş, rüzgarda hiç sallanmamış.

Son olarak dede bir çanta uzatmış, bezden dikilmiş eski bir çantaymış. Çantada beş nesne varmış, ip, çekiç, kazık, elma ve fener. Arda çantayı dizine koyup içine bakmış. Dede bu nesnelerden birinin çadır kurmayla ilgisi olmadığını söylemiş, gözü gülüyormuş. Arda'nın grubuna girmeyen nesneyi bulması gerekiyormuş, dede sabırla beklemiş. Nesneleri teker teker yere dizmiş, her birine dokunup incelemiş.

Sen de dene. İp, çekiç, kazık, elma ve fener var, hangisi çadır kurma grubuna girmez?

Arda nesneleri tek tek düşünmüş. İp, çekiç, kazık ve fener çadır kurarken kullanılırmış, dördü de birer araçmış. Elma ise yemek için çantaya konmuş, çadırla ilgisi yokmuş. Gruba girmeyenin elma olduğunu bulmuş. Dedesine cevabını söylemiş, dede başını sallamış. Elmayı kenara ayırıp çadıra devam etmiş, son direği de yerine oturtmuş.

Çadır güneş batmadan tam kurulmuş, son ışıklar tepelerin ardında kaybolmuş. Arda ve dede çadırın önüne oturmuş, yorgun ama mutlu görünüyorlarmış. Ellerini ovuşturup ısınmaya çalışmışlar. Dede termostan sıcak çay doldurmuş, buharı havaya yükselmiş. Elmayı ikiye bölüp Arda'ya bir yarısını uzatmış. Yayla rüzgarı yavaşça esmiş, çayırlar hafifçe dalgalanmış. Uzaktan bir kuş sesi duyulmuş. Arda çayını yudumlarken gökyüzündeki ilk yıldızları görmüş. Dede ona bir yıldızın adını söylemiş. O gece yıldızların altında rahat uyumuş.

Bu masalda neler çalıştık

Bu masalda ölçüyü karşılaştırarak, doğru eşleştirmeyi bularak ve grup dışı nesneyi ayırarak üç bulmacayı çözdük.

Bir bulmaca da senden

Bir bulmaca da senden. Yeşil ip sarıdan kısa, mor ip sarıdan uzun, en uzun ip hangisi? (Mor)