Kayıp Anahtarın İzinde

Güneşli bir ilkbahar cumartesi sabahıydı. Akçaağaç Sokağı'nın sonundaki kasaba kütüphanesinin pencerelerinden süzülen ışık, raflardaki kitapların sırtlarında altın rengi lekeler bırakıyordu. On bir yaşındaki Defne, her cumartesi olduğu gibi yine ilk gelenlerdendi. Ancak o sabah, kütüphaneci Sema Hanım'ın endişeli yüzü, Defne'nin keyifli planlarını bir anda değiştirecekti. Çünkü kütüphanenin en değerli bölümü olan 'Eski Hikayeler Odası'nın pirinç anahtarı kaybolmuştu ve o gün öğleden sonra, kasabanın yaşlı hikaye anlatıcısı Cevdet Dede çocuklara orada masal okuyacaktı.

Güneşli bir ilkbahar cumartesi sabahıydı. Akçaağaç Sokağı'nın sonundaki kasaba kütüphanesinin pencerelerinden süzülen ışık, raflardaki kitapların sırtlarında altın rengi lekeler bırakıyordu. On bir yaşındaki Defne, her cumartesi olduğu gibi yine ilk gelenlerdendi. Saçlarını gevşek bir at kuyruğu yapmış, koltuğunun altında geçen hafta yarım bıraktığı 'Gizemli Ada' kitabıyla içeri girmişti. Kütüphanenin kendine özgü kokusu—eski kağıt, biraz tozlu ahşap ve kütüphaneci Sema Hanım'ın sabahları demlediği ıhlamur çayı—onu her seferinde aynı sıcaklıkla karşılardı. Ancak o sabah bir şeyler farklıydı. Sema Hanım her zamanki gibi tezgâhın arkasında değil, arka tarafta, çekmeceleri telaşla karıştırıyordu. Gözlüğü burnunun ucuna kaymış, kısa gri saçları dağılmıştı. 'Günaydın Sema Hanım,' dedi Defne usulca. 'Bir şey mi oldu?' Kütüphaneci başını kaldırdı ve derin bir nefes verdi. 'Ah, Defne'ciğim. Başım büyük dertte. Eski Hikayeler Odası'nın anahtarını bulamıyorum. Hani şu küçük pirinç olan, üstünde minik bir kuş işlemesi olan.' Defne anahtarı çok iyi biliyordu. Sema Hanım onu boynunda zincirle taşır, sadece özel günlerde o odayı açardı. Bu öğleden sonra ise gerçekten özel bir gün vardı: Kasabanın seksen yaşındaki hikaye anlatıcısı Cevdet Dede gelecek, çocuklara o tozlu rafların arasında, dedelerinden öğrendiği bir masalı okuyacaktı. 'Dün akşam buradaydı,' diye mırıldandı Sema Hanım. 'Kapıyı kilitledim, anahtarı her zamanki gibi tezgâhın altındaki çekmeceye koydum. Ama şimdi yok. Sabahtan beri her yere baktım.' Defne kitabını tezgâha bıraktı. 'Yardım edebilir miyim? Üç saatimiz var.' Sema Hanım'ın yorgun gözleri yumuşadı. 'Sen bir meleksin. Ama ben her köşeye baktım sayılır.'

Defne yine de pes etmedi. Kütüphanenin içinde yavaşça dolaşmaya başladı. Önce dün akşam Sema Hanım'ın yürüdüğü yolu zihninde canlandırmaya çalıştı. Kapıyı kilitlemiş, tezgâha gelmiş, çekmeceyi açmış… Sonra ne yapmıştı? 'Sema Hanım, dün giderken son ne yaptınız hatırlıyor musunuz?' Kütüphaneci düşündü. 'Şey… Çocuklar bölümünde dağınık kitaplar vardı, onları topladım. Sonra çantamı aldım ve çıktım.' Defne çocuk bölümüne yöneldi. Alçak rafların önünde, üzerine yumuşak yastıklar serilmiş bir okuma köşesi vardı. Diz çöküp yastıkların arasına baktı, halıyı kaldırdı, raf aralarını kontrol etti. Anahtar yoktu. Tam o sırada kapı çıngırağı çaldı. İçeri, Defne'nin sınıf arkadaşı Mert girdi. Elinde bir karton kutu vardı. 'Selam Defne! Annem dün gece pasta yaptı, Sema Hanım'a getirdim.' Defne'nin aklına bir şey takıldı. 'Mert, dün buraya geldin mi?' 'Kapanmadan hemen önce. Ödevim için bir kitap aradım, sonra çıktım.' Defne içinden bir an için 'Acaba?' diye düşündü. Mert bazen dalgındı, eşyaları yanlış yerlere koyardı. Belki anahtarı görmüş, oynamış, sonra unutmuştu. Ona sormaya hazırlanırken durdu. Hayır. Bir arkadaşını suçlamak, hem de hiçbir kanıt olmadan, doğru değildi. Önce başka yerlere bakmalıydı. 'Mert, bana yardım eder misin? Sema Hanım'ın anahtarı kayboldu.' Mert kutuyu bıraktı ve hemen kollarını sıvadı. 'Tabii ki! Nerelere baktınız?' İkisi birlikte aramaya koyuldular. Mert sandalyelerin altına eğildi, Defne pencere kenarlarındaki saksıların yanına baktı. Yaklaşık yarım saat sonra Defne, dün Sema Hanım'ın bahsettiği 'çocuklar bölümünde dağınık kitaplar' lafına geri döndü. Hangi kitaplardı acaba? 'Sema Hanım, dün hangi kitapları topladığınızı hatırlıyor musunuz?' 'Çoğu resimli kitaptı. Bir de büyükçe bir atlas vardı, onu en üst rafa koymuştum.' Defne bir taburenin üzerine çıktı. Atlas, en üst rafta, biraz öne çıkmış şekilde duruyordu. Onu nazikçe çekti. Atlas ağırdı, iki eliyle tuttu. Tam aşağı indirdiği sırada, kitabın sayfalarının arasından minik bir 'tıkırtı' sesi geldi ve yere küçük, parlak bir şey düştü. Pirinç anahtar! Üstündeki minik kuş figürüyle, halının üzerinde duruyordu. Mert şaşkınlıkla bağırdı: 'Atlasın içinde miydi?' Sema Hanım koşarak geldi. Anahtarı yerden aldı, gözleri yaşardı. 'Aman Tanrım… Şimdi hatırladım. Dün atlası kaldırırken anahtar elimde sallanıyordu, zincirden çıkardım çünkü boynuma batıyordu. Sonra atlası rafa koyarken… Anahtarı sayfaların arasına koyduğumu sandım ama herhalde tam o sırada düşürdüm, kitap kapanırken arasında kaldı. Ah, ne kadar dalgınım.'

Defne gülümsedi. 'Önemli değil Sema Hanım. Bulduk ya.' Mert ise hâlâ şaşkındı. 'Defne, sen nasıl düşündün atlası kontrol etmeyi?' 'Düşünmedim aslında,' dedi Defne dürüstçe. 'Sadece Sema Hanım'ın dün ne yaptığını adım adım takip ettim. En son atlası kaldırdığını söylemişti, ben de oraya baktım.' Sema Hanım ikisine birden sarıldı. 'Siz olmasanız bu öğleden sonra ne yapardım bilmiyorum. Cevdet Dede yıllardır ilk kez gelecek ve o oda olmadan olmazdı.' Defne, içinden bir an için Mert'i suçlamayı düşündüğünü hatırladı ve yanakları hafifçe kızardı. İyi ki sormamıştı. İyi ki sabretmişti. Bir arkadaşına 'sen mi aldın?' demek, sonradan geri alınamayacak bir şeydi. Öğleden sonra kütüphane çocuklarla doldu. Sema Hanım pirinç anahtarı kilide soktu, kapı 'tık' diye açıldı. Eski Hikayeler Odası'nın içinde lavanta ve eski kağıt kokusu vardı. Duvarlardaki ahşap raflarda yüz yıllık kitaplar duruyor, pencereden giren öğleden sonra ışığı her şeyi bal rengine boyuyordu. Gün batarken Cevdet Dede, Eski Hikayeler Odası'nın geniş halısının üzerinde toplanan çocuklara o akşamki masalını anlattı. Defne en önde oturuyor, Sema Hanım ise kapının yanındaki sandalyesinden ona sıcak bir gülümseme yolluyordu. Eve dönerken anneannesinin bahçesinden geçti. Mor salkımların altında durup düşündü: O sabah bulduğu şey sadece bir anahtar değildi aslında. Aceleyle yargılamak yerine sabırla bakmanın, bir sorunu çözmenin en güzel yolu olduğunu öğrenmişti. Cebindeki küçük not defterine, Cevdet Dede'nin o akşam söylediği son cümleyi yazdı: 'Kaybolan hiçbir şey, onu içtenlikle arayan birinin önünde gizli kalamaz.' Sonra gülümseyerek defterini kapattı ve eve doğru yürüdü.

Gün batarken Cevdet Dede, Eski Hikayeler Odası'nın geniş halısının üzerinde toplanan çocuklara o akşamki masalını anlattı. Defne en önde oturuyor, Sema Hanım ise kapının yanındaki sandalyesinden ona sıcak bir gülümseme yolluyordu. Eve dönerken anneannesinin bahçesinden geçti. Mor salkımların altında durup düşündü: O sabah bulduğu şey sadece bir anahtar değildi aslında. Aceleyle yargılamak yerine sabırla bakmanın, bir sorunu çözmenin en güzel yolu olduğunu öğrenmişti. Cebindeki küçük not defterine, Cevdet Dede'nin o akşam söylediği son cümleyi yazdı: 'Kaybolan hiçbir şey, onu içtenlikle arayan birinin önünde gizli kalamaz.' Sonra gülümseyerek defterini kapattı ve eve doğru yürüdü.