Rüzgârın Öğrettiği

Güneşin tepelerin ardından usulca süzüldüğü, ılık bir ilkbahar sabahıydı. Akarsu Kasabası'nın taş döşeli sokakları yeni yıkanmış gibi pırıl pırıldı ve havada ıslak toprakla açan menekşelerin kokusu birbirine karışıyordu. Kasabanın en ucundaki sarı badanalı evin bahçesinde, sekiz yaşındaki Defne, dedesinin yıllar önce diktiği ihtiyar ceviz ağacının altında oturmuş, elindeki defterin boş sayfalarına bakıyordu. O sabah okulda öğretmeni, herkesin yapmak istediği bir şeyi seçip bir ay boyunca üzerinde çalışmasını istemişti. Defne'nin aklında tek bir şey vardı: uçurtma. Ama bu sıradan bir uçurtma değil, kasabanın bayram şenliğinde gökyüzünün en yükseğine çıkacak, kuyruğu rüzgârda dans edecek bir uçurtma olmalıydı.

Güneşin tepelerin ardından usulca süzüldüğü, ılık bir ilkbahar sabahıydı. Akarsu Kasabası'nın taş döşeli sokakları yeni yıkanmış gibi pırıl pırıldı ve havada ıslak toprakla açan menekşelerin kokusu birbirine karışıyordu. Kasabanın en ucundaki sarı badanalı evin bahçesinde, sekiz yaşındaki Defne, dedesinin yıllar önce diktiği ihtiyar ceviz ağacının altında oturmuş, elindeki defterin boş sayfalarına bakıyordu. O sabah okulda öğretmeni Suna Hanım, herkesin yapmak istediği bir şeyi seçip bir ay boyunca üzerinde çalışmasını istemişti. "Bu sizin küçük bir yolculuğunuz olacak," demişti gülümseyerek, "ama unutmayın, yolun kendisi varış kadar değerlidir." Defne'nin aklında tek bir şey vardı: uçurtma. Ama bu sıradan bir uçurtma değil, kasabanın bayram şenliğinde gökyüzünün en yükseğine çıkacak, kuyruğu rüzgârda dans edecek bir uçurtma olmalıydı. Defne, defterinin ilk sayfasına büyük harflerle "UÇURTMAM" yazdı. Altına da minik bir şekil çizdi; baklava biçiminde, uzun bir kuyruğu olan, üstünde küçük bir yıldız bulunan bir uçurtma. Çizimi bitirince defteri kapatıp koşarak mutfağa gitti. Annesi orada, beyaz önlüğünü kuşanmış, taze ekmek hamuru yoğuruyordu. Mutfaktaki maya kokusu burnuna dolunca Defne bir an durakladı, sonra heyecanla anlattı planını. "Anne, ben bir uçurtma yapacağım. Hem de kendim. Ne sopa hazır alacağım, ne de kâğıdını. Her şeyini ben bulacağım." Annesi ellerindeki unu silkeleyip kızının saçlarını okşadı. "Çok güzel bir fikir, Defne'ciğim. Ama sabır ister bu iş. Uçurtma rüzgârla anlaşan bir şeydir, hemen olmaz." Defne başını hızla salladı. "Sabredeceğim anne, söz veriyorum." O öğleden sonra Defne, en yakın arkadaşı Mert'i de yanına alarak kasabanın arkasındaki söğütlüğe gitti. Söğüt ağaçlarının uzun, ince dalları rüzgârda salınıyor, dere kenarındaki kamışlar fısıltılı bir müzik çıkarıyordu. Defne, uçurtmanın iskeleti için ince ama sağlam dallar arıyordu. Mert ise elinde bir torba, etrafta dolanıp duruyordu. "Bence şuradakiler iyi," dedi Mert, parmağıyla bir söğüt dalını işaret ederek. "Bak ne kadar düzgünler." Defne yaklaşıp dalları inceledi. Gerçekten de istediği gibiydiler: ince, esnek ve düz. Dikkatlice iki tane seçti, kırmadan dalından ayırdı. "Teşekkür ederim Mert," dedi. "Sen olmasaydın bu kadar çabuk bulamazdım." Mert omuz silkti. "Ben de senin yaptığın uçurtmayı görmek istiyorum. Belki bana da öğretirsin sonra." İkisi söğütlükten ayrılıp eve döndüklerinde güneş tepelere doğru kaymaya başlamıştı. Defne, dallarını bahçedeki tahta masanın üzerine yerleştirdi ve uzun uzun baktı onlara. İçinden, "Bu sadece başlangıç," diye geçirdi. "Önümde koca bir ay var."

Ertesi gün okuldan döner dönmez Defne soluğu bahçede aldı. Dalları kesip uçurtmanın iskeletini oluşturmaya çalışacaktı. Ama işler düşündüğü kadar kolay gitmedi. Dalları çapraz bağlamak istediğinde ip elinden kaydı, düğüm gevşedi ve iskelet darmadağın oldu. İkinci denemesinde dallardan biri çatladı. Üçüncüsünde, ipi fazla sıkı çekince dal kırıldı. Defne'nin gözleri doldu. Masanın başında oturup ellerine baktı. Avuçlarında ipin bıraktığı kırmızı izler vardı. O sırada dedesi, elinde bir bardak ıhlamur çayıyla bahçeye çıktı. Ak saçlı, gülümsemesi yumuşak bir adamdı dedesi. Yanına oturdu Defne'nin, hiçbir şey sormadan. Bir süre sessiz kaldılar. Sonra dede, elindeki çayı yudumlayıp konuştu: "Benim de bir zamanlar bir hayalim vardı, biliyor musun? Ahşaptan küçük bir kayık yapmak istiyordum. İlk denememde tahtalar birbirine uymadı. İkincisinde çivi parmağıma battı. Üçüncüsünde kayık suya değer değmez yan yattı." Defne merakla başını kaldırdı. "Sonra ne yaptın dede?" Dede gülümsedi. "Sonra... bir kez daha denedim. Sonra bir kez daha. Yedinci denememde kayık suda kaldı. Sekizincisinde ise kürek çekebildim. Kararlılık dediğin şey, başaramadığında bile bir kez daha denemektir Defne. Yoksa hemen başaranlara kararlı demezler, şanslı derler." Defne, dedesinin sözlerini dikkatle dinledi. Bardağın kenarından yükselen ıhlamur buharı, dedesinin yüzünü hafifçe bulanıklaştırıyordu. "Bana yardım eder misin dede?" Dede başını iki yana salladı, ama kötü bir anlamda değil. "Sana göstermem yardım olmaz, kendin keşfetmen yardım olur. Ama sana bir şey söyleyeyim: ipi bağlarken çok sıkma. Uçurtma da senin gibi nefes almak ister." O akşam Defne, dedesinin sözlerini düşünerek yatağına girdi. Pencereden içeri ay ışığı süzülüyor, perdeyi hafifçe titretiyordu. "İpi çok sıkmayacağım," diye fısıldadı kendi kendine. "Uçurtmam da nefes alacak." Sonraki günlerde Defne her gün biraz daha ilerledi. Önce iskeleti düzgünce bağlamayı öğrendi. Sonra kâğıt seçimine sıra geldi. Annesinin sakladığı eski hediye paketi kâğıtlarından sarı bir tanesini seçti; üzerinde küçük güneşler vardı. "Benim uçurtmam güneş gibi parlayacak," dedi kendi kendine. Ama kâğıdı iskelete yapıştırmak da kolay olmadı. İlk seferinde kâğıt buruştu. İkincisinde tutkal damlayıp masaya yapıştı. Üçüncüsünde kâğıt yırtıldı. Defne her seferinde içini çekti, ama vazgeçmedi. Bir gün okuldan dönerken kasaba meydanından geçti ve orada uçurtma satan yaşlı bir amca gördü. Amca, tezgâhının başında oturmuş, ince parmaklarıyla minicik bir uçurtmaya kuyruk takıyordu. Defne yaklaştı utangaçça. "Merhaba amca. Ben de uçurtma yapıyorum ama kâğıdı bir türlü düzgün yapıştıramıyorum." Yaşlı amca gözlüklerinin üzerinden Defne'ye baktı. Gözleri çok yumuşaktı. "Kaç kez denedin küçük hanım?" "Üç kez." Amca güldü, kahkahası berraktı. "Üç kez mi? Ben bu işi öğrenirken kim bilir kaç kâğıt harcamıştım. Belki yüz, belki iki yüz. Sen daha yolun başındasın." Defne'nin yüzü kızardı. "Bana bir tüyo verir misiniz?" Amca başını öne eğdi ve usulca konuştu, sanki büyük bir sır veriyormuş gibi: "Tutkalı azar azar sür. Ve kâğıdı yapıştırmadan önce avucunla yavaşça düzleştir. Acele etme. Uçurtma da hayat gibidir: aceleye gelmez." Defne teşekkür edip eve koştu. O akşam, amcanın söylediği gibi yaptı. Tutkalı azar azar sürdü, kâğıdı sabırla düzleştirdi. Ve nihayet, uçurtmanın sarı yüzeyi pürüzsüzce iskelete oturdu. Defne mutluluktan zıplayacak gibi oldu, ama daha bitmemişti. Kuyruk vardı, ip vardı, denemeler vardı. Kuyruk için annesinin eski bir bluzundan parçalar kesti, renkli kurdeleler ekledi. İpi dedesinin sandığındaki sağlam misinadan aldı. Her şey hazır olduğunda günlerden cumartesiydi ve şenliğe yalnızca bir hafta kalmıştı. Defne, ilk denemesi için Mert'i çağırdı. İkisi birlikte kasabanın yukarısındaki tepeye çıktılar. Tepenin üstünden bütün Akarsu Kasabası bir resim gibi görünüyordu: kiremit damlar, ince ince yükselen bacalar, derenin gümüş gibi parlayan kıvrımları. Rüzgâr Defne'nin saçlarını dağıtıyor, eteklerini uçuruyordu. "Hazır mısın?" diye sordu Mert. Defne başını salladı. Uçurtmayı havaya kaldırdı, Mert ipi tutup koşmaya başladı. Bir an için uçurtma yukarı doğru süzüldü; Defne'nin kalbi heyecanla çarptı. Ama sonra rüzgâr aniden kesildi ve uçurtma toprağa düştü. Kâğıt yırtıldı, dallardan biri çatladı. Defne'nin gözleri yine doldu. Diz çöküp uçurtmasının yanına oturdu. Mert sessizce yanına geldi. "Bir hafta var daha. Tamir edebiliriz." Defne bir süre konuşmadı. Sonra başını kaldırdı, ufka baktı. Uzaktaki tepelerin ardında bulutlar yumuşacık süzülüyordu. "Evet," dedi yavaşça. "Tamir edeceğiz."

O hafta Defne'nin en zorlu haftasıydı. Her gün okuldan dönüp uçurtmasının başına oturdu. Kâğıdı yamadı, çatlayan dalı yenisiyle değiştirdi, ipi kontrol etti. Bazen yorulup masaya başını koydu, bazen "Acaba başaramayacak mıyım?" diye düşündü. Ama her seferinde dedesinin sözleri kulağında çınladı: "Başaramadığında bile bir kez daha denemektir kararlılık." İkinci denemesini perşembe günü yaptı. Bu sefer rüzgâr iyiydi ama Defne ipi çok sıkı tuttu ve uçurtma havalanır havalanmaz takla atıp düştü. Üçüncü denemesinde, bu kez ipi gevşek bıraktı ve uçurtma yana savruldu, bir söğüt dalına takıldı. Mert ağaca tırmanıp kurtardı. Cuma akşamı, şenliğe bir gün kala, Defne bahçedeki ceviz ağacının altına oturdu. Uçurtması yanındaydı, biraz yıpranmış, biraz yamalı, ama hâlâ sapasağlamdı. Dedesi yanına geldi, elinde iki bardak limonata vardı. "Yorgun musun?" diye sordu dedesi. Defne başını salladı. "Yorgunum dede. Ama vazgeçmek istemiyorum." Dede limonatadan bir yudum aldı. "Biliyor musun, sen şu an, uçurtmanın havalandığı andan çok daha değerli bir şey öğreniyorsun." "Ne öğreniyorum?" "Düşseler de kalkmayı öğreniyorsun. Bu, hayatın sana verebileceği en güzel hediyelerden biridir. Çünkü hayat, hep rüzgârın istediği gibi esmez Defne. Bazen seni yere indirir. Önemli olan, yere indiğinde bir kez daha denemeyi göze alabilmektir." Defne dedesinin elini tuttu. Avucu sıcak ve güven vericiydi. O an, içinde tarif edemediği yumuşak bir his belirdi. Yarın uçurtma uçsa da uçmasa da, kendisiyle gurur duyacağını anladı. Cumartesi sabahı şenlik günüydü. Akarsu Kasabası'nın meydanı insanlarla doluydu. Renkli bayraklar dalgalanıyor, çocukların kahkahaları havayı dolduruyordu. Tarçınlı simit kokusu, taze limonata kokusuyla karışmıştı. Defne, uçurtmasını koltuğunun altına almış, tepeye doğru yürüyordu. Yanında Mert, annesi, babası ve dedesi vardı. Tepeye çıktıklarında diğer çocuklar da uçurtmalarını hazırlıyordu. Bazı uçurtmalar büyüktü, bazıları parlak renklerdeydi, bazılarının üzerinde resimler vardı. Defne'nin sarı, küçük, yamalı uçurtması onların yanında biraz mütevazı kaldı. Bir an içinde bir burukluk hissetti. Ama sonra dedesinin sözlerini hatırladı: "Yolun kendisi, varış kadar değerlidir." Rüzgâr esiyordu, hem de tam istediği gibi. Defne uçurtmayı havaya kaldırdı, Mert ipi tuttu ve birlikte koşmaya başladılar. Bu sefer her şey farklıydı. Defne ipi ne çok sıkı tuttu, ne çok gevşek bıraktı. Tam dedesinin dediği gibi, uçurtmanın nefes almasına izin verdi. Ve uçurtma yükseldi. Yavaş yavaş, mahcup mahcup, sanki utanıyormuş gibi başladı önce. Sonra rüzgâr arkasından üfledi ve sarı kanatları gökyüzüne doğru süzüldü. Daha yüksek, daha yüksek... Kuyruğundaki renkli kurdeleler güneşin altında parlıyor, küçük güneşli kâğıt ışıltılar saçıyordu. Defne'nin gözleri yaşardı. Ama bu sefer üzüntüden değildi. Mert yanında zıplıyor, "Uçuyor! Defne, uçuyor!" diye bağırıyordu. Annesi gülümseyerek el sallıyor, babası alkışlıyordu. Dedesi ise sessizce duruyor, sadece gözleri parlıyordu. Uçurtma diğerlerinin en yükseğine çıkmadı. Belki en parlak olanı da değildi. Ama Defne'nin uçurtmasıydı. Onun ellerinin, sabrının, gözyaşlarının ve gülümsemelerinin uçurtmasıydı. Şenlik bittiğinde Defne uçurtmasını dikkatlice topladı. Dedesi yanına geldi. "Bir ay önceki Defne'yle bugünkü Defne aynı çocuk değil, biliyor musun?" dedi yumuşakça. Defne başını kaldırıp dedesine baktı. "Nasıl yani dede?" "Bir ay önceki Defne uçurtma yapmak isteyen bir çocuktu. Bugünkü Defne ise, istediği şeyi nasıl başaracağını bilen bir çocuk. Bu büyük bir fark." Defne gülümsedi. İçinde, daha önce hiç hissetmediği sıcak ve güçlü bir his vardı. Sanki içinde küçük bir uçurtma daha vardı ve o da yavaş yavaş yükseliyordu. Eve döndüklerinde defterini açtı. İlk sayfadaki çizimin yanına bir cümle yazdı, kendi el yazısıyla, biraz eğri büğrü ama içten: "Düşsem de tekrar denerim. Çünkü her deneme, beni biraz daha büyütüyor." Defteri kapattı, pencereden dışarı baktı. Akşam güneşi tepelerin ardında yumuşak bir turuncuya bürünmüştü. Bahçedeki ceviz ağacının dalları rüzgârda hafifçe sallanıyordu. Defne içinden, ağaca, dedesine, anneye, babasına, Mert'e, hatta uçurtma satan yaşlı amcaya teşekkür etti. Her birinin, bu yolculukta küçük bir payı vardı. Ve en çok da, vazgeçmeyen kendine teşekkür etti.

Akşam güneşi tepelerin ardında yumuşak bir turuncuya bürünmüştü. Defne defterini kapatıp pencereden dışarı baktığında, bir ay önceki kendisiyle bugünkü kendisinin gerçekten farklı çocuklar olduğunu anladı. Uçurtması belki en yükseğe çıkmamıştı, belki en parlak olanı da değildi. Ama o uçurtma, her düşüşten sonra tekrar kalkmayı öğrenen bir çocuğun elinden çıkmıştı. Defne, kararlılığın sihirli bir güç değil, sadece bir kez daha denemenin başka bir adı olduğunu o gün öğrendi. Ve bu öğrendiği şey, hayatı boyunca onunla kalacak en değerli hazinelerinden biri olacaktı.