Bıyıklı Kaşif Pamuk

Bir varmış bir yokmuş, evlerin pencerelerinden turta kokularının sızdığı, bahçelerdeki salıncakların kendi kendine sallandığı sanılan tembel bir kasabada, kabarık beyaz tüyleri sabah ışığında pamuk şekerine benzeyen şişman bir kedi yaşarmış. Adına Pamuk derlermiş ama o kendini gizli gizli 'Kaptan Pamuk, Yedi Halının Kâşifi' diye çağırırmış. Çünkü Pamuk, dünyanın en meraklı, en konuşkan ve itiraf etmek gerekirse en abartıcı kedisiymiş.

Bir varmış bir yokmuş, evlerin pencerelerinden turta kokularının sızdığı, bahçelerdeki salıncakların kendi kendine sallandığı sanılan tembel bir kasabada, kabarık beyaz tüyleri sabah ışığında pamuk şekerine benzeyen şişman bir kedi yaşarmış. Adına Pamuk derlermiş ama o kendini gizli gizli 'Kaptan Pamuk, Yedi Halının Kâşifi' diye çağırırmış. Çünkü Pamuk, dünyanın en meraklı, en konuşkan ve itiraf etmek gerekirse en abartıcı kedisiymiş. Pamuk'un yaşadığı evin bahçesi, sarmaşıkların duvarlara tırmandığı, kil saksıların içinde reyhanların güneşe selam durduğu, eski bir kuyunun yanında kırmızı bir bisikletin paslanmaya yıllarını adadığı bir bahçeymiş. İşte bu bahçede Pamuk yalnız değilmiş. Onunla birlikte yaşayan üç dostu daha varmış: kulakları yere değecek kadar uzun, tüyleri karamel renginde, hep ağzı bir şeyler çiğneyen sevimli köpek Fındık; gri tüylü, küçücük burnu hiç durmadan oynayan, yapraklar arasında saklanmayı seven utangaç tavşan Boncuk; ve sapsarı tüyleriyle bir limon dilimini andıran, kanat çırptığında havaya altın tozları saçtığı söylenen kanarya Karamel. Dördü de aynı evin sevgili dostlarıymış. Ev sahipleri sabah erkenden işlerine gidince bahçe, dünyanın en hareketli, en kıkır kıkır kahkahalarla dolu yerine dönüşürmüş. Çünkü Pamuk, her sabah aynı saatte taş çitin üstüne çıkar, bıyıklarını bir orkestra şefi gibi havaya kaldırır ve şöyle seslenirmiş: 'Mürettebatım! Bugün size öyle bir hikâye anlatacağım ki, kuyruklarınız düğüm olacak!' Fındık, kuyruğunu hızla sallayıp yere otururmuş. Boncuk, marul yaprağının arkasından sadece bir burun ucu gösterirmiş. Karamel ise erik ağacının ince dalına tüner, kanat çırpmadan dinlermiş. Ve Pamuk anlatmaya başlarmış. Bir gün çatı kiremidinin üstünden geçen bir kelebeği yakaladığını, ama 'Kelebeğin bin yıllık bir prenses olduğunu öğrenince serbest bıraktığını' söylemiş. Başka bir gün, mutfak penceresinden uzanıp süt kâsesini devirdiğinde, aslında 'görünmez bir hayaletle güreştiğini ve kasabayı kurtardığını' iddia etmiş. Bir keresinde de bahçedeki köstebek tümseğine düşüp tüylerine toprak bulaştığında, hiç gözünü kırpmadan 'yeraltındaki cüce halkıyla çay içtiğini' anlatmış. Fındık her seferinde, 'Vay canına Kaptan!' diye havlarmış. Boncuk burnunu oynatarak, 'Ger... gerçekten mi?' diye fısıldarmış. Karamel ise küçük gagasını açıp, 'Cik cik, harika cik, harika!' diye ötermiş. Ama şunu da söylemek gerekir: Pamuk hikâyelerini anlatırken bir tuhaf huyu varmış. Hep 'ben' dermiş. 'Ben yaptım', 'ben buldum', 'ben kurtardım', 'ben gördüm'. Dostlarından hiç bahsetmezmiş. Sanki bahçedeki tüm maceralar ona aitmiş, sanki Fındık, Boncuk ve Karamel yalnızca onu dinlemek için yaratılmış birer kulakmış gibi. Uzun zaman boyunca kimse buna aldırmamış. Çünkü dostluk dedikleri şey, bazen küçük kusurları görmezden gelmenin başka bir adıymış. Ama herkesin bildiği gibi, görmezden gelinen küçük kusurlar zamanla büyürmüş; tıpkı sulanmayı unuttuğunuz bir saksıdaki yabani otlar gibi.

Bir sabah, bulutların kuzu yünü gibi gökyüzünde otladığı, rüzgârın limon ağacının yapraklarını fısıltıyla okşadığı bir günmüş. Pamuk yine taş çitin üstüne çıkmış, kuyruğunu bir bayrak gibi dikleştirmiş ve seslenmiş: 'Mürettebatım! Bugün size dünden bile büyük bir macera anlatacağım! Dün gece, evet evet, tam siz uyurken, ben mutfaktaki dolabın arkasına geçtim ve orada yaşayan dev bir farenin krallığını keşfettim! Tek başıma! Onlarla anlaşma yaptım ve tüm peynirleri kurtardım!' Fındık her zamanki gibi heyecanla havlamaya hazırlanırken durmuş. Çünkü Fındık dün gece o dolabın arkasından geçen küçük gri fareyi kendi gözleriyle görmüş; üstelik o farenin peşinden koşan, sonra da fareye 'Korkma, ben sana zarar vermem' diye fısıldayan kişi de bizzat Fındık'mış. Fareyi sakince dışarı çıkaran, ona bir parça ekmek bırakan da yine Fındık'mış. Ama Pamuk hikâyesinde Fındık'tan tek kelime bile etmemiş. Boncuk marul yaprağının arkasından çıkmış, küçük pembe burnunu oynatmış. Çünkü Boncuk da geçen hafta bahçenin köşesindeki çiçek tarhının altından geçen tünelleri bulan kendisiymiş. Ama Pamuk o hikâyeyi anlatırken 'yeraltı dünyasını keşfeden kahraman kedi' diye sadece kendinden bahsetmiş. Karamel ise erik ağacının dalında küçük gagasını kapatmış. Çünkü kasabanın üzerinden geçen göçmen kuşları ilk fark eden, sonra da onların hangi yöne gittiğini Pamuk'a anlatan kendisiymiş. Ama Pamuk o hikâyeyi 'Ben kuşların dilini çözdüm, onlara yol gösterdim' diye anlatmış. Fındık, Boncuk ve Karamel birbirlerine bakmışlar. Üçünün de içinde küçük, sıcak ama biraz buruk bir his belirmiş. Bu his ne kızgınlıkmış, ne de üzüntü; daha çok kalbin bir köşesinin görünmez olmaktan yorulmasıymış. O akşam, ev sahipleri uyuduktan sonra Fındık usulca bahçeye çıkmış. Boncuk yaprakların arasından çıkmış, Karamel de erik ağacından inip Fındık'ın sırtına konmuş. 'Söylesenize,' demiş Fındık alçak sesle, kulakları yere değecek kadar düşmüş, 'Pamuk bizim dostumuz, biliyorum. Onu seviyorum, gerçekten seviyorum. Ama her hikâye anlattığında, sanki ben hiç yokmuşum gibi hissediyorum.' Boncuk burnunu oynatmış: 'Ben de... Ben de aynısını hissediyorum. Tünelleri ben buldum, ama Kaptan Pamuk buldu sandı herkes.' Karamel kanatlarını çırpmış: 'Cik cik, ben sustum hep, ben sustum. Ama içim sustu, içim sustu.' Üçü uzun uzun konuşmuşlar. Pamuk'a kızmak istememişler, çünkü dostluğun ilk kuralı, dostunu öfkeyle değil, anlayışla uyarmakmış. Sonunda küçük bir plan yapmışlar. Bu plana 'Sessiz Piknik' demişler. Ertesi sabah Pamuk taş çitin üstüne çıkıp her zamanki gibi 'Mürettebatım!' diye seslendiğinde, kimse cevap vermemiş. Bahçe boşmuş. Fındık'ın su kabının yanında bir not yokmuş, çünkü hayvanlar not bırakmazmış ama Pamuk havayı koklayınca anlamış ki dostları çitin öteki tarafındaki büyük çayıra, yani Yumuşak Tepe'ye gitmişler. Yumuşak Tepe, bahçenin hemen arkasındaki kısa otlu, papatya kaplı, ortasında kocaman bir ceviz ağacının dallarını gökyüzüne uzattığı bir tepeymiş. Dördü bazen birlikte oraya çıkıp piknik yaparmış. Ama bugün üçü Pamuk'suz çıkmıştı. Pamuk önce kuyruğunu kabartmış, sonra somurtmuş, sonra da bıyıklarını iki yana sarkıtmış. 'Bensiz mi gittiler? Bensiz nasıl piknik yaparlar? Piknik benim icadımdı! Ya da... şey... ben uydurmuştum bunu...' İşte tam o anda Pamuk'un kafasının içinde küçük bir şey kıpırdamış. Çünkü hatırlamış: pikniği aslında ilk düşünen Fındık'mış. Çıkın yapmayı öneren Boncuk'muş. Yolu gökyüzünden görüp gösterense Karamel'miş. Pamuk sadece 'Hadi gidelim!' demişmiş. Sonra da hepsini kendine mal etmişmiş. Bu küçük hatırlama, Pamuk'un göğsünde garip bir sıkışma yaratmış. Ama o anda inadı galip gelmiş ve 'Onlar bensiz eğlenemezler zaten, birazdan beni almaya gelirler' demiş. Pencere pervazına uzanmış, kuyruğunu kıvırmış ve beklemiş. Bir saat geçmiş. Kimse gelmemiş. İki saat geçmiş. Yumuşak Tepe'den hafif kıkırtılar duyulmuş. Üç saat geçmiş. Pamuk'un karnı acıkmış, kalbiyse daha çok. Çünkü acıkmış bir karnı süt doldururmuş, ama acıkmış bir kalbe ne yapılırmış, Pamuk bilmiyormuş. Dördüncü saatin sonunda Pamuk dayanamamış. Pervazdan atlamış, bahçeyi geçmiş, taş çitin altındaki gizli geçide süzülmüş. Yumuşak Tepe'ye doğru yürürken kendi kendine söylenmiş: 'Tabii ki bensiz olmaz. Gideyim de pikniklerini kurtarayım.' Ama tepeye yaklaştıkça duyduğu sesler onu yavaşlatmış. Fındık koca bir kahkaha atıyormuş. Boncuk 'Hihi, çok komik!' diye kıkırdıyormuş. Karamel öyle neşeli ötüyormuş ki sesi tepeden aşağı yuvarlanan gümüş çıngıraklara benziyormuş. Pamuk ceviz ağacının kalın gövdesinin arkasına saklanmış, başını uzatmış. Üçü piknik örtüsünün üstünde oturuyormuş. Fındık, Boncuk'a komik bir hikâye anlatıyormuş. Sonra Boncuk söze girip kendi gördüğü bir karıncayı anlatmış. Karamel atlayıp havadan ne gördüğünü cik cik anlatmış. Hepsi sırayla konuşuyormuş. Hepsi sırayla dinliyormuş. Hepsi gülüyormuş. Ve hiçbiri Pamuk'tan bahsetmiyormuş. Bu, Pamuk'un kalbine küçük bir taş düşmesi gibi olmuş. Ama o taş, kötü bir taş değilmiş; daha çok aynaya benzeyen, parlak ve berrak bir taşmış. Pamuk o aynada kendini görmüş: kuyruğunu dikleştirip 'ben, ben, ben' diyen bir kediymiş. Ve dostlarının gözlerinde, bunca zamandır pek de fark etmediği bir şeyi anlamış: onlar onu sevmek istiyormuş; ama hep görünmez kalmaktan da yorulmuşlarmış.

Pamuk uzun uzun ceviz ağacının arkasında oturmuş. Tüyleri esen rüzgârda hafifçe titremiş. Bir kediyi ağlatmak zormuş, çünkü kedilerin gözyaşları görünmezmiş; ama o an Pamuk'un yanaklarında, kimsenin göremediği küçük, sıcak bir damla süzülmüş. Derin bir nefes almış. Bıyıklarını düzeltmiş. Sonra, hayatında belki de ilk defa, 'Kaptan Pamuk' diye değil; sadece 'Pamuk' diye, küçücük ve içten bir sesle çıkmış ağaçların arkasından. 'Affedersiniz,' demiş usulca. 'Ben... ben piknik için davet edilmedim, biliyorum. Çünkü hak etmedim.' Üç dostu birden ona dönmüş. Fındık'ın kulakları kalkmış. Boncuk'un burnu durmuş. Karamel'in gagası açık kalmış. Pamuk yutkunmuş ve devam etmiş: 'Ben çok uzun zamandır hikâyelerimi yanlış anlatıyormuşum. Mutfaktaki fareyi sen kurtardın, Fındık. Tünelleri sen buldun, Boncuk. Göçmen kuşları sen gördün, Karamel. Ben sadece... ben sadece sizin yaptıklarınızı kendimmişim gibi anlattım. Çünkü sanırım,' burada sesi titremiş, 'sanırım kahraman olmadan sevilmeyeceğimi sandım.' Bahçenin üstüne tuhaf, yumuşak bir sessizlik çökmüş. Sonra Fındık yavaşça kalkmış, kuyruğunu sallamış ama bu sefer abartısız, sakin bir sallayışmış. Pamuk'un yanına gelmiş ve ıslak burnunu Pamuk'un alnına dokundurmuş. 'Pamuk,' demiş Fındık, 'biz seni kahraman olduğun için sevmiyorduk ki. Biz seni, sabahları çitin üstüne çıkıp bıyıklarını orkestra şefi gibi kaldırdığın için seviyorduk. Senin hikâyelerini dinlemeyi seviyorduk. Sadece... bazen biz de o hikâyelerin içinde olmak istiyorduk.' Boncuk küçük adımlarla yaklaşmış, Pamuk'un patisine dokunmuş: 'Sen olmadan piknik eksikti, biliyor musun? Bütün gün senden bahsetmemeye çalıştık ama olmadı. Fındık üç kere ağzından kaçırdı.' Fındık utanmış: 'İki kere!' 'Üç!' demiş Boncuk gülerek. Karamel havalanıp Pamuk'un başına konmuş, küçük gagasıyla onun kulağını gıdıklamış: 'Cik cik, sen bizim kaptanımızsın, ama biz de senin mürettebatınız değil, dostlarınız.' Pamuk'un gözleri parlamış. Burnu kızarmış. Sonra, ne yapacağını bilemeden, kuyruğunu üç kere sallamış ve mırlamaya başlamış. Bu öyle bir mırıltıymış ki, Yumuşak Tepe'nin papatyaları bile titreşmiş. O öğleden sonra dördü birlikte yeni bir piknik kurmuşlar. Bu sefer Fındık çıkını açmış, Boncuk taze marul yapraklarını dizmiş, Karamel havadan minicik çiçekler taşıyıp örtünün üstüne bırakmış. Pamuk ise süt kâsesini ortaya koymuş ve bu kez konuşmaya değil, dinlemeye başlamış. 'Anlat Fındık,' demiş, 'mutfaktaki fareyi gerçekten nasıl kurtardın?' Fındık utanmış, kulakları kızarmış. Çünkü hayatında ilk kez biri kendi hikâyesini ondan dinlemek istiyormuş. Yavaş yavaş, kekeleyerek anlatmış. Sonra Boncuk tünelleri anlatmış. Sonra Karamel göçmen kuşları anlatmış. Pamuk ise her birinin sonunda, 'Vay canına!' demiş. 'Sen bunu nasıl başardın?' Ve iş Pamuk'a geldiğinde, Pamuk artık 'ben' diye başlamamış hikâyesine. Şöyle başlamış: 'Biz bir gün, dördümüz birlikte...' O akşam güneş Yumuşak Tepe'nin arkasından kırmızı bir şeftali gibi inerken, dört dost taş çitin üstünde yan yana oturmuşlar. Fındık'ın kulakları rüzgârda dalgalanmış, Boncuk'un tüyleri kabarmış, Karamel'in sarı kanatları altın gibi parlamış, Pamuk'un beyaz tüyleri ise akşamın pembesine boyanmış. Fındık usulca sormuş: 'Pamuk, yarın bize ne anlatacaksın?' Pamuk gülümsemiş. Bıyıklarını sadece bir parmak kadar kaldırmış, bayrak gibi değil; daha çok bir selam gibi. 'Yarın,' demiş, 'size sizi anlatacağım. Çünkü asıl macera sizmişsiniz, ben yıllarca fark etmemişim.' Üç dostu birden kıkırdamış, sonra dördü birlikte gülmüşler. O kahkahalar Yumuşak Tepe'den aşağı yuvarlanmış, bahçeden geçmiş, mutfak penceresinin altından sızmış ve kasabanın bütün uyuyan kalplerine bir damla bal gibi düşmüş.

O günden sonra Pamuk, hâlâ bıyıklarını havaya kaldırıp hikâyeler anlatırmış elbette; çünkü hikâye anlatmadan duramayan bir kediymiş. Ama artık hikâyelerinin başına 'ben' yerine 'biz' diye başlarmış. Çatı kiremitlerinin üstünde Boncuk uyuklarken, kanepenin yastığında Fındık esnerken ve mutfak penceresinden Karamel'in cik cik sesi duyulurken Pamuk anlamış ki en güzel maceralar, tek başına kahraman olunan değil; birlikte gülünen, birlikte düşülen ve birlikte kalkılan maceralarmış. Ve kasabanın üstüne akşam sessizliği çöktüğünde, dört dostun kıkırdamaları uzun süre rüzgârda dolaşmış, dolaşmış, hâlâ dolaşırmış derler.