Değirmencinin Emaneti

Zamanın en eskisinde, dağların ardındaki küçük bir köyde, un kokan bir değirmenin sahibi olan yaşlı bir adam yaşarmış.

Zamanın en eskisinde, dağların ardındaki küçük bir köyde, un kokan bir değirmenin sahibi olan yaşlı bir adam yaşarmış. Adına Salih Dede derlermiş. Değirmenin tahta çarkları su ile dönerken çıkardığı hafif gıcırtı, buğday tanelerinin taş üstünde ezilirken duyulan mırıltısı ve havada uçuşan un zerreleri, o mekânı sanki bir dua yerine benzetirmiş. Bir gün, kasabaya giden zengin bir tüccar, yolculuğu tehlikeli bulup Salih Dede'nin kapısını çalmış. Elinde küçük, mühürlü bir kese varmış. 'Bu keseyi sana emanet ediyorum,' demiş. 'Döndüğümde alacağım. Rabbim ikimize de şahittir.' Salih Dede başını sallamış, keseyi almış ve değirmenin en ücra köşesindeki un çuvalının altına saklamış.

Aylar geçmiş, tüccardan haber çıkmamış. Kışın soğuğu, değirmenin kerpiç duvarlarına işlemiş; Salih Dede'nin sırtındaki yamalı hırka, buz gibi rüzgârı tutmaz olmuş. Un çuvalları azalmış, tandırdaki ateş cılızlaşmış. Bir akşam, torunu İsmail elleri kızarmış bir hâlde içeri girmiş ve 'Dede, ekmeğimiz bitiyor,' demiş usulca. Salih Dede'nin gözü, o çuvalın altındaki keseye kaymış istemsizce. İçinden bir ses, 'Sadece bir altın al, tüccar geldiğinde helallik istersin,' demiş. Ama Salih Dede o gece uyuyamamış. Yorganın altında dönüp durmuş, tavandaki tahta kirişlere bakmış uzun uzun. Sabaha karşı kalkıp abdest almış, alnını serin toprağa değdirmiş. Sabah olduğunda İsmail'e dönmüş: 'Evladım,' demiş yumuşak bir sesle, 'bir insanın sırtındaki en ağır yük, ona güvenilerek bırakılmış bir emanettir. Aç kalırız, üşürüz, ama o keseye elimiz değmez. Çünkü onu bize bırakan kul, ama şahit tutan Rabbimizdir.' İsmail, dedesinin gözlerindeki durgun ışığı görünce başını sallamış. O gün ikisi, komşulardan ödünç aldıkları arpa ununu elemişler, tuzlu bir çorbayla karınlarını doyurmuşlar.

Bahar, karları eritip toprağı ısıttığında, uzaktan bir atın nal sesleri duyulmuş. Tüccar, üstü başı tozlu, yüzü yorgun ama gülümser bir hâlde değirmenin kapısında belirmiş. 'Salih Dede,' demiş, 'yolda başıma türlü işler geldi, döneceğim günü çok bekledin biliyorum.' Salih Dede hiçbir şey söylemeden içeri girmiş, un çuvalının altındaki keseyi, mührü hiç bozulmamış hâliyle çıkarıp uzatmış. Tüccar keseyi eline aldığında elleri titremiş. Sonra keseyi açmış, içinden bir avuç altın çıkarıp Salih Dede'nin avucuna koymuş. 'Bu, altınların bekçiliği değil,' demiş, 'kalbinin bekçiliği içindir.' Salih Dede gülümsemiş. O gün İsmail, dedesinin ona öğrettiği en büyük dersi anlamış: Emanetin ağırlığı, altının değil; sözün ve vicdanın ağırlığıymış meğer.

Emanetin ağırlığı, altının değil; sözün ve vicdanın ağırlığıymış meğer.