Karıncalar ve Çekirge

Çok ama çok uzak bir diyarda, ne zamanın ne de mekânın tam olarak bilinmediği bir çayırın eteklerinde, kocaman bir meşe ağacının gölgesinde küçücük bir karınca yuvası varmış. Bu yuvada yaşayan karıncalar, sabahın ilk ışıklarıyla uyanır, akşam güneş tepelerin ardına saklanana kadar omuz omuza çalışırlarmış. Aralarında en küçüğü, antenleri biraz daha kıvırcık olan Mira adında minik bir karıncaymış. Mira çalışmayı severmiş sevmesine ama bir yandan da çayırın öbür ucundan gelen tatlı ezgileri duyduğunda, ayaklarının kendiliğinden ritim tuttuğunu fark edermiş.

Çok ama çok uzak bir diyarda, ne zamanın ne de mekânın tam olarak bilinmediği bir çayırın eteklerinde, kocaman bir meşe ağacının gölgesinde küçücük bir karınca yuvası varmış. Bu yuvada yaşayan karıncalar, sabahın ilk ışıklarıyla uyanır, akşam güneş tepelerin ardına saklanana kadar omuz omuza çalışırlarmış. Buğday başaklarını ikişer ikişer taşır, kuru yaprakları kapının önüne istif eder, tatlı kokulu tohumları kileri doldurmak için sıraya dizermiş. Aralarında en küçüğü, antenleri biraz daha kıvırcık olan Mira adında minik bir karıncaymış. Mira çalışmayı severmiş sevmesine ama bir yandan da çayırın öbür ucundan gelen tatlı ezgileri duyduğunda, ayaklarının kendiliğinden ritim tuttuğunu fark edermiş. O ezgilerin sahibi, yemyeşil bir çekirgeymiş. Adı Tellal'mış. Tellal'ın incecik bir kamış flütü varmış ve gün boyu papatyaların üstünde oturup öyle güzel ezgiler çalarmış ki, kelebekler bile kanat çırpmayı unutup dinlerlermiş. Günlerden bir gün, sıcak bir öğle vakti, Mira ağzında kocaman bir buğday tanesiyle yuvaya dönerken Tellal'ın hemen yanından geçmiş. Çekirge, papatyanın üstüne uzanmış, gökyüzüne bakarak yumuşak bir ezgi mırıldanıyormuş. 'Merhaba Mira,' demiş Tellal gülümseyerek. 'Bu sıcakta neden bu kadar yoruluyorsun? Gel, biraz benim yanıma otur, sana en güzel ezgimi çalayım.' Mira bir an duraksamış. Antenleri ezginin tatlılığıyla titremiş ama sırtındaki buğday tanesi de ona görevini hatırlatmış. 'Teşekkür ederim Tellal,' demiş kibarca, 'ama kışa hazırlık yapmamız gerekiyor. Belki akşam üstü, işimiz bittiğinde.' Tellal omuz silkmiş ve ezgisine kaldığı yerden devam etmiş.

Günler birbirini kovalamış, yapraklar uçlarından sararmaya başlamış. Çayırın üstünden geçen rüzgâr artık eskisi gibi ılık değil, biraz serinmiş. Karıncalar bunu hisseder hissetmez çalışma temposunu iki katına çıkarmışlar. Mira ise her gün Tellal'ın yanından geçerken onu papatyanın üstünde, bazen bir taşın gölgesinde, bazen de bir yonca yaprağının altında ezgisini çalarken görüyormuş. Tellal hiç durmuyor, hiç yorulmuyor, hiç de hazırlık yapmıyormuş. Derken bir sabah, çayıra ilk kırağı düşmüş. Otların uçları gümüş gibi parlamış, hava buz gibi olmuş. Karıncalar son erzaklarını da yuvanın derinliklerindeki kilere taşımış ve kapıyı sıkıca kapatmaya hazırlanmışlarmış. Tam o sırada kapının önünde minik bir tıkırtı duyulmuş. Mira merakla dışarı bakmış. Karşısında titreyen, antenleri sarkmış, kamış flütünü göğsüne bastırmış bir Tellal duruyormuş. 'Mira,' demiş çekirge, sesi rüzgârda yapraklar gibi titreyerek, 'çok üşüyorum ve karnım çok aç. Yaz boyunca ezgi çalmaktan başka bir şey düşünmedim. Şimdi ne yapacağımı bilmiyorum.' Mira'nın içi cızlamış. Hemen yuvanın büyüklerinin yanına koşmuş. 'Tellal kapıda,' demiş, 'üşümüş ve acıkmış. Onu içeri alabilir miyiz?' Yaşlı karıncalardan biri kaşlarını çatmış. 'Biz bütün yaz çalışırken o ezgi çalıyordu. Şimdi bizim erzağımızı paylaşmak adil mi?' Bir başkası eklemiş: 'Eğer kendi yiyeceğini biriktirmediyse, bu onun seçimi değil mi?' Yuvanın içinde uzunca bir sessizlik olmuş. Mira derin bir nefes almış. Antenlerini dikleştirmiş ve usulca konuşmuş: 'Haklısınız, biz çok çalıştık. Ama Tellal'ın ezgileri olmasaydı, yaz akşamları bu kadar güzel olur muydu? Hatırlayın, geçen ay küçük Pim hastalandığında, onun penceresinin altında çalıp uyumasına yardım eden kimdi? Tellal başka bir şey biriktirmedi belki ama o da bütün yaz bize kendi armağanını sundu. Şimdi onun ihtiyacı var. Eğer kapıyı kapatırsak, biriktirdiğimiz buğdayla beraber içimizdeki şefkati de kilere kilitlemiş olmaz mıyız?' Yaşlı karıncalar birbirine bakmış. Sonra en yaşlıları, beyaz bıyıklı Dede Karınca, başını yavaşça sallamış. 'Küçük Mira doğru söylüyor,' demiş. 'Dayanışma, sadece çalışanın çalışana uzattığı el değildir. Düşene de uzanan eldir.'

Kapı açılmış ve Tellal içeri alınmış. Karıncalar ona sıcacık bir köşe hazırlamış, üstüne kuru yapraklardan örülmüş yumuşak bir örtü örtmüşler. Mira, kilerden bir avuç buğday taneciği ve bir damla bal getirmiş. Tellal yiyip içtikçe yanaklarına renk gelmiş, titremesi yavaş yavaş durmuş. Gözlerinden iki minicik damla süzülmüş. 'Beni içeri almasaydınız anlardım,' demiş kısık bir sesle. 'Ben yaz boyunca yalnızca kendimi düşündüm. Sizin ne kadar yorulduğunuzu hiç fark etmedim.' Dede Karınca onun yanına oturmuş. 'Tellal,' demiş usulca, 'biz seni içeri aldık çünkü zor bir günde birini dışarıda bırakmak, biriktirdiğimiz hiçbir buğday tanesine değmez. Ama sen de bir şey öğrendin galiba. Her canlının bir armağanı vardır; kimi taşır, kimi çalar, kimi söyler. Önemli olan, o armağanı yalnız kendin için değil, başkaları için de hazırlamaktır.' Tellal başını sallamış. Sonra göğsüne bastırdığı kamış flütünü çıkarmış. 'Bana yer verdiniz, karnımı doyurdunuz. Benim verebileceğim tek şey ezgilerim. İzin verirseniz, bu uzun kış boyunca size her akşam çalarım. Belki çalışırken yorgunluğunuzu, dinlenirken de hüznünüzü hafifletir.' Karıncalar gülümsemiş. O akşam yuvanın içi, daha önce hiç duyulmamış kadar tatlı bir ezgiyle dolmuş. Küçük karıncalar ezgi eşliğinde uykuya dalmış, büyükler ise ocağın etrafında birbirlerine sokulup gülümsemişler. O günden sonra çayırın eteğindeki meşe ağacının altında yeni bir gelenek başlamış. Karıncalar gündüzleri Tellal ile birlikte daha neşeli, daha hızlı çalışır; akşamları ise hep beraber ezgilerin etrafında toplanırlarmış. Mira, antenlerini sallayarak yuvanın girişinde dururken artık şunu çok iyi biliyormuş: Dayanışma sadece aynı işi yapmak değilmiş; birinin elindeki ekmeği, ötekinin elindeki ezgiyle paylaşabilmekmiş.

O günden sonra çayırın eteğindeki meşe ağacının altında yeni bir gelenek başlamış. Karıncalar gündüzleri Tellal ile birlikte daha neşeli, daha hızlı çalışır; akşamları ise hep beraber ezgilerin etrafında toplanırlarmış. Mira, antenlerini sallayarak yuvanın girişinde dururken artık şunu çok iyi biliyormuş: Dayanışma sadece aynı işi yapmak değilmiş; birinin elindeki ekmeği, ötekinin elindeki ezgiyle paylaşabilmekmiş. Ve o küçük çayırda, herkesin kendine ait bir armağanı olduğunu, bu armağanları birbirine uzattıklarında ise hiçbir kışın, hiçbir soğuğun onları üşütemeyeceğini öğrenmişler.