Keloğlan'ın Gümüş Anahtarı

Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, develer tellal, pireler berber iken; ben anamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken, dağların ardındaki bir köyde Keloğlan adında, yüreği elma gibi tatlı bir oğlan yaşarmış.

Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, develer tellal, pireler berber iken; ben anamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken, dağların ardındaki bir köyde Keloğlan adında, yüreği elma gibi tatlı bir oğlan yaşarmış. Başında tek bir telce saçı bulunmadığı için ona Keloğlan derlermiş ama o, bu adını hiç dert etmezmiş. Anasıyla birlikte küçücük, sazdan damlı bir evde yaşar; sabahları keçilerini otlatır, akşamları ocağın başında anasına masal anlatırmış. Bir gün anası, dizlerini ovuşturarak 'Oğul,' demiş, 'şu un torbamız boşaldı, ambarda da bir avuç bulgurdan başka bir şey kalmadı. Şu komşu köye gidip değirmenciye buğdayımızı öğüttürsen, hem yolu öğrenirsin hem de bana bir parça yardımın dokunur.' Keloğlan sevinçle yerinden fırlamış, eski püskü heybesini omzuna atmış, içine küçük bir buğday çuvalı koymuş. Anası onun alnından öpmüş, 'Yolda kime rastlarsan selam ver, kimin yükü ağırsa elini uzat,' demiş. Keloğlan başını sallamış ve yola düşmüş. Yol upuzunmuş. Bir yanı kekik kokulu yamaçlar, bir yanı serin söğüt gölgeleriyle bezeli patikalardan geçmiş. Toprak ayaklarının altında yumuşacık, gökyüzü başının üstünde turkuaz bir kâse gibiymiş. Arada bir cırcır böceklerinin sesi duyulur, uzaklardan koyun çıngıraklarının tıngırtısı gelirmiş. Keloğlan ıslık çala çala yürürken, yolun kenarında, kocaman bir taşın üstüne ilişmiş, beli bükük bir nineye rastlamış. Ninenin yanında bir bağ odun varmış ama nine onu kaldıracak hâlde değilmiş. Keloğlan hemen yanına koşmuş. 'Ninem, izin verirsen şu odunları ben taşıyayım, sen de yanımda yavaş yavaş yürürsün,' demiş. Nine gülümsemiş, gözlerinde sanki minik bir yıldız parlamış. 'Sağ olasın evladım, köyüm şu tepenin ardında.' Keloğlan odunları sırtlamış, nineyle birlikte yürümeye başlamış. Yol boyunca nine ona köyün hikâyelerini, dağların ardındaki pınarın efsanesini anlatmış. Keloğlan dinledikçe yorulduğunu unutmuş.

Tepeyi aştıklarında nine, küçük taş evinin önünde durmuş. Odunları yere bıraktırmış, sonra yamalı önlüğünün cebinden minicik, ışıl ışıl bir gümüş anahtar çıkarmış. 'Al bunu evladım,' demiş. 'Bu sıradan bir anahtar değildir. Hangi kapıyı açacağını sen kendin bulacaksın. Yalnız şunu bil: Bu anahtar yalnızca, iyilik için uzanan ele teslim olur.' Keloğlan anahtarı avucuna almış, soğukluğu içine işlemiş ama nasıl olduysa yüreğini ısıtmış. Teşekkür edip yoluna devam etmiş. Biraz daha yürüyünce derenin kenarında, taşların arasına ayağı sıkışmış bir tilki yavrusu görmüş. Tilki ne ileri gidebiliyor ne geri; gözleri ıslak ıslak bakıyormuş. Keloğlan dizlerini büküp taşları usulca aralamış, küçük patiyi nazikçe kurtarmış. Tilki yavrusu bir an Keloğlan'ın eline yüzünü sürmüş, sonra çalılıkların arasına dalmış. Tam Keloğlan ayağa kalkıp gidecekken, çalıların arasından bir ses duyulmuş: 'Dur ey iyi yürekli oğlan!' Bakmış ki, koca kuyruklu bir ana tilki, yavrusunun yanında duruyor. 'Yavrumu kurtardın, ben de sana bir sır söyleyeyim,' demiş. 'Şu ileride, çınar ağacının dibinde, toprağa gömülü bir sandık vardır. Onu yıllardır kimse bulamadı çünkü o sandık ancak gümüş anahtarla açılır.' Keloğlan cebindeki anahtarı hatırlamış, kalbi heyecanla küt küt atmış. Çınar ağacına vardığında, kökünün dibinde, topraktan azıcık çıkmış küçük bir sandık görmüş. Anahtarı kilide sokmuş, anahtar tıpkı suya damlayan bal gibi yumuşacık dönmüş. Sandığın içinden ne altın çıkmış ne mücevher. İçinde sadece bir parça katlanmış mektup, bir avuç buğday tohumu ve küçük bir çıngırak varmış. Keloğlan önce şaşırmış. 'Hani hazine?' diye düşünmüş ama hemen ardından utanmış kendinden. 'Belki de hazine, gözle görünenden başka bir şeydir,' demiş içinden. Mektubu açmış. İçinde şöyle yazıyormuş: 'Buğdayı ek, çıngırağı çal. İhtiyacı olana ulaş.' Keloğlan anlam veremese de mektubu, tohumu ve çıngırağı heybesine koymuş, değirmene doğru yola devam etmiş. Değirmene vardığında, değirmencinin keyfi kaçıkmış. 'Bu ay yağmur az yağdı, çarkım dönmüyor, köyde un kalmadı. Senin buğdayını da öğütemem evladım,' demiş. Keloğlan'ın yüzü düşmüş ama hemen pes etmemiş. Heybesindeki çıngırağı çıkarıp çalmaya başlamış. Şıngır şıngır, şıngır şıngır... Sesi öyle berrakmış ki, bir anda kuşlar dallara konmuş, sincaplar başlarını çıkarmış. Derken gökyüzünde, ince tüller gibi bulutlar belirmiş, üzerlerine usulca, ılık bir yağmur düşmeye başlamış. Değirmenin oluğundaki su yeniden akmaya, çark gıcırdayarak dönmeye başlamış. Değirmenci gözlerine inanamamış.

Keloğlan'ın buğdayı öğütülmüş, üstüne bir çuval da değirmenci hediye etmiş. 'Sen sıradan bir çocuk değilsin oğlum,' demiş değirmenci. Keloğlan gülmüş, başındaki keli sıvazlamış. 'Ben sıradan bir Keloğlan'ım amca, sadece yolda bana iyilik edenlere ben de iyilik etmeye çalıştım, hepsi bu.' Dönüş yolunda Keloğlan, mektuptaki ikinci öğüdü hatırlamış: 'Buğdayı ek.' Köyüne varır varmaz, evin arkasındaki küçük tarlaya o bir avuç tohumu serpmiş. Aradan günler geçmiş, haftalar geçmiş; o bir avuç tohumdan koskoca bir başak tarlası yeşermiş. Üstelik bu buğdayın unu öyle bereketliymiş ki, bir kileden bir çuval ekmek çıkarmış. Keloğlan ve anası, ekmeklerini köyün ihtiyacı olan herkesle paylaşmışlar. Yaşlı amcalara, yetim kalmış kuzulara, uzak köyden gelen yorgun yolculara hep bu ekmekten ikram etmişler. O küçük gümüş anahtar mı? Keloğlan onu boynuna bir iple asmış, hiç çıkarmamış. Çünkü ne zaman birine yardım etse, anahtar göğsünde hafifçe ısınır, sanki ona 'Aferin' dermiş. Keloğlan o günden sonra anlamış ki, en parlak hazine altın değil; başkasının yükünü hafifletmek için uzatılan eldir. Köyün çocukları hâlâ akşamları onun etrafına toplanır, gümüş anahtarın hikâyesini yeniden yeniden dinlermiş. Gökten üç elma düşmüş: biri iyilik edenlere, biri dinleyenlere, biri de bu masalı yüreğinde taşıyanlara.

Keloğlan o günden sonra anlamış ki, en parlak hazine altın değil; başkasının yükünü hafifletmek için uzatılan eldir. Köyün çocukları hâlâ akşamları onun etrafına toplanır, gümüş anahtarın hikâyesini yeniden yeniden dinlermiş.